Paul Smit interview

Advaita Nederland interviewt Paul Smit.

AN: Wat is jouw link met Advaita en/of non-dualiteit?
Paul: Mijn link met nondualiteit: Nondualiteit kwam geheel onverwachts op m’n pad. Ik ging op m’n fiets naar de stad om een spijkerbroek te kopen en zonder dat ik dat van plan was stopte ik bij een boekwinkel. Ik liep naar het schap esoterie en pakte er 1 boekje uit. Dat was ‘Wie zoekt zal niet vinden’ van Ram Tzu. Ik las een aantal pagina’s en was direct diep geraakt. Ik ben direct naar huis gegaan en heb huilend in bad het boek gelezen. Ik dacht ‘Wat is dit?!’ Ik kon nog niet alles bevatten wat Ram Tzu schreef maar er brak iets bij me open. Toen ik ging googlen bleek Ram Tzu een schuilnaam te zijn voor Wayne Liquorman. Ergens in een stukje tekst over hem stond het woord Advaita. Ik had geen idee wat het was en indertijd stond er nog nauwelijks iets over Advaita op internet. Ik tikte het boek ‘Bewustzijn spreekt’ op de kop van Ramesh Balsekar en dat boek was andershalf jaar mijn bijbel. Ik las er iedere dag in en dat was het begin van het ontwakingsproces.

AN: Hoe oud was je toen, Paul? In welk jaar was dat?
Paul: Ik was toen 29, in… 2005.

AN: Je schrijft over ‘het begin van het ontwakingsproces’, kun je daar misschien wat meer over zeggen?
Paul: Het ontwaken wordt wel ‘ns onderverdeeld in jnana en bhakti. Jnana is de weg van het ratio/hoofd. Bhakti is de weg van het gevoel/hart waarbij er overgave ontstaat en pas later rationeel helder wordt hoe de vork in de steel zit. Mijn weg (net als bij de meeste mensen in onze Westerse cultuur) is die van jnana. Ik studeerde in 1999 af op de evolutie van het menselijk bewustzijn en die scriptie zat al redelijk dicht tegen nondualiteit aan. Dat er geen vrije wil was, werd me indertijd al vrij snel duidelijk. Wat ik jarenlang over het hoofd zag, is dat ook het idee dat ik een IKje ben, berust op een illusie. Het boekje van Ram Tzu was mijn wake up call en op rationeel niveau werd de nondualiteit daarna redelijk snel helder. Maar het alleen rationeel snappen is pas het begin, want dan gaan de inzichten geleidelijk aan integreren in het dagelijks leven. Vaak zie je dan dat bij mensen even alle grond onder de voeten wordt weggemaaid. Oude conditionering en verdedigingsmechanismen komen dan omhoog, net zo lang tot geheel vanzelf het verzet weg begint te vallen en de overgave ontstaat. In m’n boekje ‘Verlichting voor luie mensen’ heb ik de diverse fasen omschreven waar mensen daar doorheen gaan. Bij iedereen verloopt het ontwaken anders, maar enkele gemeenschappelijke delers zijn vaak wel te vinden.

AN: Hoe bedoel je? ‘Dat er geen vrije wil was, werd me indertijd al vrij snel duidelijk.’
Paul: In de scriptie over ‘de evolutie van het menselijk bewustzijn’ ging een hoofdstuk over de vrije wil. Hoe je als mens handelt, kiest, denkt en voelt is van enorm veel factoren afhankelijk. De aangeboren factoren en aangeleerde factoren samen vormen de wijze waarop je in het leven staat en op al die factoren heb je geen invloed gehad. Hoe je genetisch in elkaar steekt, waar je bent geboren, welke cultuur, welke ouders, welk klimaat, welk tijdperk, heeft allemaal effect op hoe je functioneert. Daarnaast ontdekte Benjamin Libet dat de keuzes die we maken op onbewust niveau al gemaakt zijn voordat ze in ons bewustzijn verschijnen. Vandaar dat ik die vrije wil indertijd nergens kon vinden. Aangezien ook ons IKje een gedachte is, is er niet eens iemand die een vrije wil zou kunnen hebben. Met het doorzien van de IK-illusie vervalt ook het idee van een vrije wil.

AN: Kon je dat ook allemaal terug vinden in dat boek van Ramesh Balsekar? Of zegt hij het weer op zijn eigen manier, Paul?
Paul: Ramesh gaat in zijn boeken niet zo diep in op de neurowetenschap. Waar hij voornamelijk naar verwijst, is dat een mens een uniek ontworpen en geprogrammeerd drie dimensionaal object is, waarmee bewustzijn kan functioneren.

AN: Wat zegt hij over de vrije wil? Bevestigde hij je eerdere inzichten op dat vlak?
Paul: Ramesh Balsekar is heel duidelijk over de vrije wil, namelijk dat die er niet is. Sterker nog, er is niet eens iemand die een vrije wil zou kunnen hebben. Alles is bewustzijn waarin alles verschijnt en verdwijnt.

AN: Hoe weet jij dat zo zeker voor jezelf, wanneer je bijvoorbeeld Ramesh er buiten laat? Ook je studie. Heb je bepaalde inzichten en ervaringen gehad volkomen los van anderen? Of is het ‘slechts’ een conclusie als gevolg van wat je bestudeerd hebt, Paul? Paul: Zeker weten doe ik niets. Alles wat ik zeg is per definitie slechts een idee en mijn visie op het leven is niet meer dan een van vele zienswijzen. Dat het voor mij aanvoelt als waar, wil niet zeggen dat het ook echt waar is. Nondualiteit wordt ook wel de vingerwijzing naar de maan genoemd, je kunt alleen naar de waarheid wijzen maar ‘m niet grijpen. Socrates zei al ‘ik weet dat ik het niet weet’. En zelfs dat weet je niet zeker.

AN: Okee, duidelijk! Heb je trouwens Wayne Liquorman en/of Ramesh Balsekar wel eens in werkelijkheid ontmoet?
Paul: Ramesh heb ik nooit in het echt ontmoet. Met Wayne ben ik een keer wat gaan eten, erg leuke man vind ik dat. Hij heeft veel humor!

AN: Was er voor jou een verschil tussen hem en het boek, behalve het papier? Keek je tegen hem op, was ie verlicht in jou ogen,…? Of gewoon een man met een verhaal?
Paul: Ik vond het leuk hem te ontmoeten. Zijn boekje die hij onder de schuilnaam Ram Tzu schreef was voor mij de wake up call, dat maakte de ontmoeting voor mij bijzonder. Wanneer we ons afvragen of iemand verlicht is, dan zijn mijns inziens de twee grote vragen ‘wie is die iemand’ en ‘wat is verlichting’? Er is niemand, er is alleen maar energie in beweging en die energie is al verlicht. De verkramping ontstaat wanneer er identificatie is en een mens de illusie heeft iemand te zijn en controle te hebben over het leven. Maar ook dat gaat vanzelf en er is niets mis met verkramping, ook daar hoef je niet vanaf. Er zijn mensen (stukjes energie) met veel identificatie en mensen met weinig identificatie, het vindt allebei plaats. Bij veel identificatie merk je dat veel zaken direct persoonlijk worden gemaakt en er verzet is tegen dat-wat-is. Bij weinig identificatie ontstaat er rust en overgave aan dat-wat-is.

AN: Wat ik tot nu toe hier begrepen heb is dat jouw grote inzicht was: er is geen vrije wil. En vervolgens het inzicht: (…) ‘dat ook het idee dat ik een IKje ben, berust op een illusie.’ Ook verwijs je naar de eenheid van inzicht (jnana) en het hart (bhakti). Kun je hier nog wat meer uitleg geven over de werking van het hart, binnen nondualiteit?
Paul: Ja precies, ‘mijn’ weg was die van jnana. Eerst was het rationeel helder dat er geen vrije wil en geen IKje is en vervolgens is het gaan integreren. ‘Van het hoofd naar het hart.’ In het begin was het helder op rationeel niveau, alleen zodra ik in een lastige situatie belandde, tegenslag had of kritiek kreeg, dan verkrampte ik. Dan gaan de Muppets Statler en Waldorf in je hoofd overuren draaien. Je begrijpt de nondualiteit en toch verkramp je! Met heel hard nadenken en met boeken over nondualiteit op schoot, probeer je dan uit die kramp te komen. Maar dat lukt natuurlijk niet, want ongemerkt is dan het IKje aan het vechten met dat-wat-is en het IKje heeft weer de illusie de touwtjes in handen te hebben. Het proces van ontwaken levert vele grappige situaties op, door het IKje er nog steeds doorheen sijpelt. Er is op rationeel niveau wel de kennis dat er geen IK is en dat alles gaat zoals het gaat, alleen doordat dit nog niet op gevoelsniveau is geïntegreerd is er continu subtiel een IKje dat denkt toch wat invloed te kunnen uitoefenen. Tevens is er subtiel het verlangen van het IKje om van zichzelf af te komen omdat het zich goed wil voelen. Nisargadatta gaf ooit eens een mooie metafoor. Het IKje is een kokosnoot en die krijgt in z’n leven continu klappen te verduren. Op een gegeven moment heb je zoveel klappen gehad dat de kokosnoot openbarst. Op dat moment is er de overgave. Als dat gebeurt is het genade. Er is het samenvallen met het universum. Handelingen, gedachten en gevoelens gaan gewoon door, maar er zit geen verzet meer op. Het blijft niet kleven. Er is overgave aan dat wat is.

AN: ‘Er is overgave aan dat wat is.’… Is dat dan het eindstation?
Paul: Haha, ja na overgave stopt alles. Nee, na overgave gaat het leven gewoon verder, alleen met minder kramp.

AN: Kort gezegd: Advaita en/of non-dualiteit is een leven ‘met minder kramp’? Hoe zie je jezelf dan: de krampdokter?
Paul: Haha, ja de krampdokter. Nondualiteit verwijst naar het idee dat alles één is en dat alles gaat zoals het gaat. Zowel verkramping als verlichting, stress als ontspanning vinden geheel vanzelf plaats. Als er identificatie is met het IKje ontstaat al snel controlezucht, frustratie en angst. Het besef dat je die eenheid bent en dat het IKje daar een verschijning in is, maakt dat er in het lichaam/geest systeem meer rust ontstaat.

AN: Wat mij betreft een mooie afsluiting of wil jij nog wat aan het interview toevoegen? Paul: Lijkt me prima zo hoor!
AN: OK, Paul!

Advertenties

Een gedachte over “Paul Smit interview

  1. Het is een dwaling om te spreken over de vrije wil die niet bestaat. Deze is wel degelijk aanwezig in de afgescheiden mens. Het is juist het opgeven van de wil die de mens brengt naar het Al-omvattende. Dus als je de weg van het ratio/hoofd volgt dan kom je uit bij mentale realisatie. Nou, lekker dan….
    Dan ben je nog net zo afgescheiden als altijd. Onderschat nooit de kwaliteit van je geest.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s